پایان یک افسانه: هوش مصنوعی هیچ گاه به خلاقیت انسان نمی رسد

وبگاه تِک اِکسپلور در گزارشی آورده است:  یک پژوهش جدید، افسانه جایگزینی خلاق ترین مشاغل انسانی با هوش مصنوعی را رد کرده است. بر طبق این مطالعه، سامانه های هوش مصنوعی مولد مانند چَت جی پی تی هیچگاه نمی توانند جایگزین نمایشنامه نویسان، نویسندگان، ترانه سرایان، هنرمندان و فیلمنامه نویسان خلاق شوند.

سقف ریاضی خلاقیت هوش مصنوعی

مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) از یک محدودیت ریاضی ذاتی در ظرفیت خلاقانه برخوردار می باشند. به این معنا که آنها هیچگاه قادر نخواهند بود با اصالت و نبوغ خلاق ترین افراد رقابت کنند. این یافته ها حاصل پژوهش دیوید کراپلی (David Cropley)، کارشناس خلاقیت و استاد نوآوری مهندسی در دانشگاه استرالیای جنوبی است که در مجله رفتار خلاق/ Creative Behavior انتشار یافته است.

ارزیابی ریاضی خلاقیت

پروفسور کراپلی با استفاده از اصول ریاضی استاندارد، توانایی خلاقانه مدلهای زبانی بزرگ را محاسبه کرد. نتایج نشان میدهد خلاقیت این مدلها حداکثر ۰.۲۵ در مقیاس ۰ (بدون خلاقیت) تا ۱ (حداکثر خلاقیت) است.
وی دراین خصوص توضیح می دهد: هوش مصنوعی می تواند رفتار خلاقانه را تقلید کند و گاهی این کار را بطور متقاعدکننده ای انجام می دهد، اما ظرفیت خلاقانه حقیقی آن در سطح یک انسان معمولی متوقف شده و تحت اصول طراحی کنونی هیچگاه به استاندارد های حرفه ای یا تخصصی نخواهد رسید.

چالش با فرضیات رایج

به گفته ی ایشان، این یافته ها، فرضیات گسترده در رابطه با قدرت خلاقانه هوش مصنوعی را به چالش می کشد و در بین مناقشات جهانی که اکثرا با هیاهو و سوءتفاهم همراه بوده، شفافیت به وجود می آورد.
کراپلی در توضیح این مساله می گوید: متاسفانه خیلی از مردم معنای خلاقیت را به درستی درک نمی کنند. آنها فکر می کنند خلاقیت به معنای به وجود آوردن یا تولید چیزی است، در حالیکه در حقیقت به معنای خلق چیزی جدید، اصیل و مؤثر است.

درک نادرست عمومی از خلاقیت

او اضافه می کند: میزان خلاقیت انسان ها یکسان نیست. به طور معمول ۶۰ درصد مردم از نظر خلاقیت زیر میانگین هستند؛ ازاین رو اجتناب ناپذیر است که بخش شایان توجهی از جامعه فکر کنند مدلهای زبانی بزرگ مانند چَت جی پی تی خلاق هستند، در حالیکه این طور نیست. افراد بسیار خلاق، ضعف سامانه های هوش مصنوعی مولد را به خوبی تشخیص می دهند و می فهمند که کار هوش مصنوعی تکراری و فاقد نوآوری اصیل و غیرمنتظره است.

اولین محاسبه رسمی خلاقیت هوش مصنوعی

پروفسور کراپلی تاکید می کند که این تحقیق نخستین محاسبه رسمی خلاقیت هوش مصنوعی برمبنای مکانیک داخلی مدلهای زبانی بزرگ است. به گفته ی ایشان، هوش مصنوعی می تواند یک ابزار پشتیبانی مفید باشد، اما نمی تواند جایگزین یک فرد بسیار بااستعداد و خلاق شود.

پایان یک افسانه، آغاز یک درک جدید

کراپلی در آخر خاطرنشان می کند: این تحقیق نشان میدهد که جهان هنوز به انسان های خلاق نیاز دارد و شاید این نیاز، امروز بالاتر از هر زمان دیگری باشد.
این مطالعه نه فقط افسانه برتری خلاقیت هوش مصنوعی بر انسان را رد می کند، بلکه بر اهمیت بی بدیل خلاقیت انسانی در عصر فناوری تاکید می ورزد.
منبع: ایرنا